top of page
  • Yazar─▒n foto─čraf─▒Volkan Mirzal─▒

Ernest Hemingway

­čôťErnest Hemingway, 20. y├╝zy─▒l─▒n en ├╝nl├╝ Amerikal─▒ yazarlar─▒ndan biri olarak, ola─čan├╝st├╝ maceralarla dolu bir hayat ya┼čad─▒ ve zorlu durumlarla kar┼č─▒la┼čt─▒. 61 y─▒l boyunca, Hemingway say─▒s─▒z kez ├Âl├╝m├╝ yendi. Ciddi yaralanmalar ve tehlikeli durumlar atlatt─▒. Ancak, kendi zihinsel sa─čl─▒─č─▒yla olan m├╝cadelesinin ise asl─▒nda en g├╝├žl├╝ rakip oldu─čunu g├Âsterdi.


­čľŐBasit yazma tekni─či ve sade ├╝slubuyla 20. y├╝zy─▒l kurgu romanc─▒l─▒─č─▒n─▒ etkilemi┼čtir. Be┼č ├žocuklu ailesinin iki erkek ├žocu─čundan biriydi. Babas─▒ t─▒p doktoru Clarence Edmond Hemingway, annesi ise eski bir m├╝zisyen olan Grace Hall HemingwayÔÇÖdir. ├çocuklu─čunda annesinden m├╝zik dersleri ald─▒. ─░lk makalelerini lise y─▒llar─▒nda okul gazetesi olan TrapezeÔÇÖde yay─▒nlad─▒. Hemingway lise ├Â─črencisi oldu─ču d├Ânemde AvrupaÔÇÖda I. D├╝nya Sava┼č─▒ devam ediyordu.


­čžĘ1918 y─▒l─▒nda, K─▒z─▒lha├ž g├Ân├╝ll├╝s├╝ olarak ─░talya'daki cephe hatlar─▒nda bir ambulans ┼čof├Âr├╝ olarak g├Ârev yap─▒yordu. 8 Haziran 1918'de birka├ž ad─▒m ilerisinde patlayan bir top mermisi y├╝z├╝nden a─č─▒r ┼čekilde yaraland─▒. Yaralanmas─▒na ra─čmen, ├Ânce bir silah arkada┼č─▒n─▒ g├╝venli─če ta┼č─▒may─▒ ba┼čard─▒. Hemingway bu olaylar─▒n ard─▒ndan MilanoÔÇÖda bir hastanede tedavisi s├╝rerken tan─▒┼čt─▒─č─▒ hem┼čire Agnes von Kurawsky'ye ├ó┼č─▒k oldu. 1919'da te─čmen r├╝tbesiyle terhis edildi. ABDÔÇÖye hem┼čire Agnes ile d├Ân├╝p evlenmeyi planl─▒yordu ancak terk edildi. Bu ili┼čki, HemingwayÔÇÖin ├Âl├╝ms├╝z eserlerinden olan "Silahlara Veda" adl─▒ eserine konu oldu ve ki┼čisel travmas─▒n─▒ g├╝├žl├╝ edebi eserler yaratmak i├žin kullanma yetene─čini g├Âsterdi.


­čôőToronto Daily News gazetesi onu 1922ÔÇÖde sava┼č muhabiri olarak ─░stanbulÔÇÖa g├Ânderdi. T├╝rkiye'de bir ay kadar kald─▒ ve ─░zmir Yang─▒n─▒ÔÇÖndan sonra ya┼čanan g├Â├ž ile ilgili haberler yapt─▒; ─░stanbul'dan, Mudanya'dan, Edirne'den, Lozan'dan gazetesine haberler ge├žti. Gazetede kald─▒─č─▒ k─▒sa zaman i├žerisinde bir├žok y├Ântem ve teknik ├Â─črendi. Daha sonraki y─▒llarda o g├╝nleri "Gazetecilik y─▒llar─▒nda ├Â─črendi─čim kurallar en g├╝zelleri idi ve yazarl─▒k hayat─▒m boyunca onlar─▒ unutamad─▒m" ┼čeklinde hat─▒rlayacakt─▒.


­čôľ1925-1929 y─▒l─▒na kadar olan d├Ânemde Hemingway kendi yazarl─▒k y─▒llar─▒n─▒n en g├╝zel ├Ârneklerini verdi. 1925ÔÇÖte, ilk roman─▒ "G├╝ne┼č de Do─čar" 1926ÔÇÖda yay─▒mland─▒. Eserinde sava┼č yorgunu bir askerin an─▒lar─▒n─▒ anlatt─▒. 1927'de ├ž─▒kan Kad─▒ns─▒z Erkekler (Men Without Women) adl─▒ kitab─▒ ile birlikte 'k─▒sa ├Âyk├╝n├╝n ├╝st├ód─▒' olarak an─▒lmaya ba┼čland─▒.1931 de babas─▒ Edmond intihar ederek hayat─▒n─▒ sonland─▒rd─▒.


­čôö1939ÔÇÖda K├╝ba'ya gidip Havana'da bir otele yerle┼čti. A┼ča─č─▒daki resimde k├╝bada bulundu─ču s─▒rada hemen her g├╝n gitti─či Floridita isimli bar─▒ g├Ârebilirsiniz. 1946'da 3. E┼či Martha Gelhorn ile K├╝ba'da evlendi. ├çift, 1959'a kadar hayatlar─▒n─▒ K├╝ba'da s├╝rd├╝rd├╝. 1952'de ger├žek ba┼čyap─▒t─▒ olan "Ya┼čl─▒ Adam ve Deniz" adl─▒ eserini yazd─▒. Bu kitapta insan─▒n ya┼čama nas─▒l ba─članmas─▒ gerekti─či ve asl─▒nda insan ya┼čam─▒nda her ┼čeyin bo┼č oldu─čuna dair olan fikirlerini belirtti. 1953'te ayn─▒ eseri ile Pulitzer ├ľd├╝l├╝n├╝ ald─▒. 1954'te ise Nobel Edebiyat ├ľd├╝l├╝'ne lay─▒k g├Âr├╝ld├╝.



ÔťłY─▒llar sonra, 1954 y─▒l─▒nda, Hemingway bir kez daha ├Âl├╝mle y├╝zle┼čmek durumunda kald─▒. Afrika'ya yapt─▒─č─▒ bir gezi s─▒ras─▒nda u├ža─č─▒ Uganda ormanlar─▒ yak─▒nlar─▒nda d├╝┼čt├╝. Kaza sonucunda kafatas─▒ k─▒r─▒─č─▒, i├ž yaralanmalar ve patlam─▒┼č bir karaci─čerle ba┼č ba┼ča kald─▒. Ancak Hemingway'in boyunduruk takmayan ruhu galip geldi ve kahramanca hayatta kalmak i├žin m├╝cadele etti. Uzun bir iyile┼čme s├╝reci ge├žirmesine ra─čmen, bu olay─▒n maceraperest ruhunu s├Ând├╝rmesine izin vermedi. Hemingway'in fiziksel dayan─▒kl─▒l─▒─č─▒ ┼č├╝phesiz ola─čan├╝st├╝yd├╝, ancak sonunda mental sa─čl─▒k m├╝cadeleleri a─č─▒r bedelini ├Âdedi.



­čôŽHayat─▒n─▒n son d├Ânemlerinde, ona yak─▒n olanlar zihinsel iyi olu┼čunda bir d├╝┼č├╝┼č g├Âzlemlediler. 1928 y─▒l─▒nda ParisÔÇÖt Ritz OtelÔÇÖe b─▒rakt─▒─č─▒ iki sand─▒─č─▒ bulduktan sonra an─▒lar─▒n─▒ yazmaya ba┼člad─▒ fakat an─▒lar─▒n─▒ yazarken depresyona s├╝r├╝klendi. Gittik├že izole oldu ve paranoid belirtiler g├Âstermeye ba┼člad─▒.


­čîá1959ÔÇÖdaki K├╝ba devriminden sonra K├╝baÔÇÖya gelip gitmeye devam etti. Arkada┼člar─▒n─▒n ┼ča┼čk─▒nl─▒─č─▒na g├Âre, Hemingway'in FBI taraf─▒ndan izlendi─či korkusu asl─▒nda temelsiz de─čildi - ger├žekten de g├Âzetim alt─▒ndayd─▒. Trajik sonunu ├Ânceden g├Âren aylarda, Hemingway bozulan zihinsel durumu i├žin tedavi aray─▒┼č─▒na girdi. Depresyon nedeniyle ├╝nl├╝ Mayo Clinic'e iki kez kabul edildi. Maalesef, bu ├žabalar k─▒r─▒lgan zihinsel sa─čl─▒─č─▒n─▒ kurtarmak i├žin yeterli olmad─▒ ve 2 Temmuz 1961'de ger├žekle┼čen d├╝┼č├╝n├╝lemez trajediye yol a├žt─▒.


­čÄçHemingway'in ├Âl├╝m├╝ d├╝nyay─▒ ┼čok etti ve d─▒┼čar─▒daki zaferlerine veya ba┼čar─▒lar─▒na bak─▒lmaks─▒z─▒n bireylerin kar┼č─▒la┼čabilece─či g├Âr├╝nmez m├╝cadelelerin dokunakl─▒ bir hat─▒rlat─▒c─▒s─▒ oldu. Ernest Hemingway'in hayat─▒, zorluklarla y├╝zle┼čen insan ruhunun g├╝c├╝ne dair bir kan─▒tt─▒r.


­čôÜSava┼č deneyimleri, d├╝nyan─▒n uzak k├Â┼čelerindeki maceralar─▒ ve ├Âl├╝me meydan okumak i├žin g├Âsterdi─či kararl─▒l─▒k, hayat─▒ dolu dolu ya┼čayan bir adam─▒n resmini ├žiziyordu. Hemingway'in ola─čan├╝st├╝ bir yazar olarak b─▒rakt─▒─č─▒ miras hala ya┼č─▒yor ve eserleri, insan ko┼čullar─▒n─▒n ├ž─▒plak duygusall─▒─č─▒ ve sars─▒lmaz betimlemeleriyle okuyucular─▒ etkilemeye devam ediyor.


­čÄŚHayat─▒ hem zaferle hem de trajediyle dolu olsa da, edebiyata katk─▒lar─▒, s├Âzc├╝klerin kal─▒c─▒ g├╝c├╝ne ve insan psikolojisinin karma┼č─▒kl─▒klar─▒na dair bir kan─▒tt─▒r. Ernest Hemingway'in defalarca ├Âl├╝mden ka├žma yetene─či efsanedir, ancak zihinsel hastal─▒kla m├╝cadelesi, i├žimizdeki k─▒r─▒lganl─▒─č─▒n h├╝z├╝nl├╝ bir hat─▒rlat─▒c─▒s─▒ olarak hizmet etmektedir.


CNN t─▒p muhabiri ve Keep Sharp: Building a Better Brain at Any Age adl─▒ yeni kitab─▒n yazar─▒ Sanjay Gupta ┼čunlar─▒ ├Âneriyor:


1´ŞĆÔâúDaha fazla hareket edin

2´ŞĆÔâúYeterince uyuyun

3´ŞĆÔâú├ľ─črenin, ke┼čfedin ve ama├ž bulun

4´ŞĆÔâú─░yi yiyin

5´ŞĆÔâúBa┼čkalar─▒yla ba─člant─▒ kurun

9 g├Âr├╝nt├╝leme0 yorum

Son Yaz─▒lar

Hepsini G├Âr

NVIDIA

bottom of page